Column –

De Cuyperspassage is een functionele tunnel voor voetgangers en fietsers. Het is een snelle en rechte verbinding tussen het centrum van Amsterdam en het IJ waar de pontjes naar noord af en aan varen. De doorgang is 24/7 open en meer dan vijftienduizend fietsers fietsen er dagelijks doorheen. Maar deze doorgang is meer dan alleen functioneel. Er is gekozen voor wel een heel speciale decoratie ontworpen door grafisch ontwerpster Irma Boom. Haar tegeltableau loopt van het trottoir op de wand via een ronding door over het plafond. Ze heeft gekozen voor handgevormde tegels van traditioneel Hollands formaat: 13 x 13cm. Ik heb ze niet zelf geteld, maar heb me laten vertellen dat het er meer dan zeventigduizend tegels zijn!

Haar tegeltableau loopt van het trottoir op de wand

via een ronding door over het plafond

Voor de voorstelling heeft Boom zich laten inspireren door een tegeltableau uit de collectie van het Rijksmuseum in Amsterdam. ‘Zeegezicht met een haringvloot’ (ca. 1680-1720) vervaardigd door tegelschilder Cornelis Bouwmeester. Op een woeste zee met golven met schuimkoppen is een grote zeevloot afgebeeld. De meeuwen vliegen hoog in de lucht en de kleinere schepen deinen op en neer. De vaandels staan strak in de wind.

Het is een schets geworden;

een herinnering.

Als je nu de tunnel inloopt vanaf de stad kant zie je eerst in duidelijk donkerblauw de grote vloot aanvaren. Mooi is er gekozen om het schip uit te vergoten zodat de masten over het plafond doorlopen. Het is echt een belevenis om er onderdoor te lopen. Terwijl je de kleine schepen volgt herhaalt de afbeelding zichzelf, maar nu is de kleur afgezwakt en het glazuur minder dik opgezet. Alle tegels zijn uniek en hand beschilderd door Nederlands oudste bedrijf in keramiek; Koninklijke Tichelaar Makkum (1572). Dit koste anderhalf jaar tijd. Naarmate je op de helft van de honderd en tien meter lange tunnel komt is de derde herhaling van de afbeelding van de vloot nog vager. Het is een schets geworden; een herinnering. De ontwerplijnen, gezet met keramisch potlood, zijn zichtbaar geworden. Dan is opeens de voorstelling volledig verdwenen. We laten het verleden achter ons. De tegels zijn nu wit, afgewisseld met lichtblauwe. In een abstract patroon worden de tegels weer donkerder blauw totdat we het einde van de tunnel naderen. Opeens sta je aan het water van het IJ. Een modern vrachtschip vaart rustig langs. De pond meert aan.

 

Irma Boom Office ‘Een zeegezicht aan het IJ’ (2011-2015) 70.000 tegels, 130 x 130mm handgevormd en -beschilderd door: Koninklijke Tichelaar Makkum

Deze column is eerder gepubliceerd in het KLEI Keramiek Magazine 01.11.2017